دندان قروچه چیست؟ و راه های درمان آن
دندان قروچه به حالتی گفته میشود که فرد بدون عمل جویدن، دندانهای خود را روی یکدیگر میساید یا به هم فشار میدهد. این مشکل معمولاً در هنگام خواب رخ میدهد، اما برخی افراد در طول روز نیز به آن دچار میشوند. بسیاری از مبتلایان حتی از انجام این عادت آگاهی ندارند و به دنبال درمان آن هستند.
دندان قروچه شامل دو نوع حرکت است:
🔹 ساییدن دندانها: حرکت جویدنی که طی آن دندانها روی یکدیگر کشیده میشوند.
🔹 فشار دادن دندانها: زمانی که فرد دندانهای خود را بدون حرکت دادن، به شدت روی هم فشار میدهد.
طبق گزارش انجمن دندان قروچه بریتانیا، حدود ۸ تا ۱۰ درصد از افراد این مشکل را تجربه میکنند. در این مقاله به بررسی علائم، علل و روشهای درمان دندان قروچه میپردازیم و تفاوت آن را در بیداری و خواب توضیح میدهیم.
علائم دندان قروچه در خواب
دندان قروچه در خواب یک اختلال خواب محسوب میشود. افراد معمولاً از انجام این عادت آگاه نیستند، اما هنگام بیداری ممکن است علائم زیر را تجربه کنند:
- درد در ناحیه صورت
- درد و سفتی فک
- شنیدن صدای کلیک، ترکیدن یا ساییدن هنگام حرکت فک
- سردردهای مبهم و مداوم
- افزایش حساسیت دندانها، لق شدن یا شکستن آنها
- فرسایش سطح دندانها
- شل شدن یا شکستگی ترمیمهای دندانی (پرکردگیها)
برای مطالعه بیشتر درباره ارتودنسی پیشگیری در کودکان کلیک کنید
🔹 برخی افراد همچنین ممکن است دچار گوشدرد شوند. علت این امر نزدیکی مفصل گیجگاهی فکی (TMJ) به گوش است. در برخی موارد، درد به نواحی دیگر منتقل شده و فرد آن را در بخشهای مختلف سر و صورت احساس میکند.
🔹 اگرچه افراد مبتلا در هنگام خواب متوجه این حرکت غیر ارادی خود نمیشوند، اما ممکن است اطرافیان صدای سایش یا فشار دندانهایشان را بشنوند.
دندان قروچه در بیداری
انجام این کار در بیداری، بر خلاف نوع شبانه، یک اختلال خواب محسوب نمیشود. بلکه یک عادت ناخودآگاه است که در مواقع استرس، اضطراب یا تمرکز شدید ایجاد میشود.
در این حالت، افراد معمولاً دندانهای خود را روی هم فشار میدهند اما ساییدن کمتری رخ میدهد.
این عادت میتواند باعث سفتی فک، درد اطراف صورت و سردردهای خفیف شود.
برخلاف دندان قروچه در خواب، در این نوع، فرسایش دندانها کمتر اتفاق میافتد.
دلایل دندان قروچه
دندان قروچه همیشه یک علت مشخص ندارد، اما عوامل مختلفی میتوانند در ایجاد آن نقش داشته باشند. این عوامل را میتوان به دو دسته دندان قروچه اولیه و دندان قروچه ثانویه تقسیم کرد.
بیشتر بخوانید : متخصص ارتودنسی اصفهان
۱. دندان قروچه اولیه (بدون ارتباط با بیماری خاص)
✅ رشد دندانها در کودکان
🔹 حدود ۴۰ درصد از کودکان در دوران رشد دندانهای شیری دچار دندان قروچه میشوند.
🔹 خوشبختانه، با رشد کامل دندانها و فک، این مشکل معمولاً بهطور طبیعی برطرف میشود.
✅ نامرتبی دندانها و مشکلات بایت
🔹 در برخی موارد، دندان قروچه به دلیل اختلال در رویهم قرارگیری دندانها (مالاکلوژن) رخ میدهد.
🔹 از دست رفتن دندانها یا وجود تحریکات داخل دهان نیز میتواند باعث بروز این مشکل شود.
✅ استرس و اضطراب
🔹 یکی از دلایل اصلی دندان قروچه در بزرگسالان، چه در هنگام خواب و چه در بیداری، استرس و تنشهای روحی است.
🔹 یک بررسی علمی در سال ۲۰۲۰ نشان داده است که رابطه مستقیمی بین استرس و دندان قروچه وجود دارد.
✅ سیگار، الکل و کافئین
🔹 مصرف دخانیات و الکل میتواند احتمال ابتلا به دندان قروچه را تا دو برابر افزایش دهد.
🔹 افرادی که بیش از ۸ فنجان قهوه در روز مصرف میکنند، ۱.۵ برابر بیشتر در معرض این مشکل هستند.
۲. دندان قروچه ثانویه (ناشی از یک بیماری یا شرایط پزشکی)
✅ مشکلات روانی مانند اضطراب و افسردگی
🔹 اضطراب و افسردگی از عوامل شناختهشدهای هستند که میتوانند منجر به این مشکل شوند.
🔹 استرس مزمن نیز نقش مهمی در شدت گرفتن این مشکل دارد.
✅ بیماریهای عصبی
🔹 برخی بیماریهای عصبی مانند پارکینسون و هانتینگتون میتوانند باعث حرکات غیرارادی فک شوند.
✅ مصرف برخی داروها
🔹 برخی داروهای ضدافسردگی و ضدروانپریشی ممکن است عوارضی مانند دندان قروچه داشته باشند.
🔹 تحقیقات در سال ۲۰۱۸ نشان داد که داروهایی مانند فلوکستین (Prozac) و سرترالین (Zoloft) میتوانند احتمال دندان قروچه را افزایش دهند.
✅ آپنه خواب
🔹 آپنه خواب باعث وقفههای تنفسی در خواب شده و کیفیت خواب را کاهش میدهد.
🔹 این مشکل میتواند یکی از عوامل دندان قروچه باشد.
مطالعه بیشتر درباره ارتودنسی بزرگسالان
چگونه دندان قروچه را درمان کنیم؟
1.استفاده از نایتگارد (محافظ دندان)
🔹 نایتگارد، یک محافظ دندانی است که مانع از ساییدگی و آسیب به دندانها میشود.
2.مدیریت استرس و اضطراب
🔹 روشهایی مانند مدیتیشن، ورزش، یوگا و درمانهای روانشناختی میتوانند به کاهش دندان قروچه کمک کنند.
3.درمانهای دندانپزشکی
🔹 در برخی موارد، اصلاح بایت یا ترمیم دندانهای آسیبدیده ممکن است ضروری باشد.
4.کاهش مصرف کافئین، الکل و ترک سیگار
🔹 پرهیز از مصرف مواد محرک میتواند شدت دندان قروچه را کاهش دهد.
5. استفاده از فیزیوتراپی و تمرینات فک
🔹 برخی تمرینات مخصوص فک و ماساژ عضلات صورت به کاهش فشار فکی کمک میکنند.
6. مصرف دارو (در موارد خاص)
🔹 در موارد شدید، داروهای آرامبخش یا شلکننده عضلات تحت نظر پزشک تجویز میشود.
دندان ق
روچه میتواند هم در خواب</strong> و هم در بیداری رخ دهد و عوامل مختلفی از جمله استرس، نامرتبی دندانها و شرایط پزشکی</strong> در ایجاد آن نقش دارند. درمانهای مختلفی برای کاهش علائم و جلوگیری از آسیبهای دندانی وجود دارد، که شامل استفاده از نایتگارد، مدیریت استرس و اصلاح مشکلات دندانی میشود. اگر دندان قروچه شما شدید است و باعث درد یا آسیب دندانی شده، مشاوره با دندانپزشک ضروری است.
✅ ما را در اینستاگرام دنبال کنید
