نحوه برخورد با زخمهای ناشی از سیم ارتودنسی
نحوه برخورد با زخمهای ناشی از سیم ارتودنسی یکی از دغدغههای رایج در بین افرادی است که در طول درمان ارتودنسی هستند. وقتی براکتها یا سیمهای فلزی در تماس مستقیم با بافت نرم دهان قرار میگیرند، ممکن است زخم، التهاب یا حتی خونریزی خفیف ایجاد شود. این مسئله طبیعی است، اما اگر مدیریت درستی نداشته باشد، میتواند آزاردهنده شود و روند درمان را دشوار کند.
در این مقاله، به زبان ساده و کاربردی توضیح میدهیم که چرا این زخمها ایجاد میشوند، چطور میتوان از آنها پیشگیری کرد، و بهترین روشهای درمانی و مراقبتی برای کاهش درد و تسریع ترمیم را بررسی میکنیم.
چرا زخم ناشی از سیم ارتودنسی ایجاد میشود؟
در بیشتر موارد، تماس مستقیم سیم یا براکت با قسمتهای داخلی لب، گونه یا زبان باعث ایجاد ساییدگی میشود. این اتفاق معمولاً در روزهای ابتدایی شروع درمان یا بعد از تنظیم سیم رخ میدهد. عواملی مانند:
-
بلند بودن انتهای سیم ارتودنسی
-
شکستن یا شل شدن براکت
-
تغییر موقعیت فک در حین جویدن
-
خشکی دهان یا کمبود بزاق
همگی میتوانند باعث تحریک مخاط دهان شوند. اگر در حال استفاده از ارتودنسی در بزرگسالی هستید، این مورد را حتماً در نظر بگیرید، زیرا سازگاری با تجهیزات فلزی در بزرگسالان کمی زمانبرتر است. برای آشنایی بیشتر با این موضوع، میتوانید مقاله ارتودنسی بزرگسالان اصفهان را بخوانید.
علائم زخم ناشی از سیم ارتودنسی
زخمهای داخل دهان معمولاً با یکی یا چند مورد زیر همراه هستند:
-
احساس سوزش یا درد هنگام صحبت یا غذا خوردن
-
قرمزی و التهاب در بافت داخلی گونه یا لب
-
ایجاد تاول یا زخم سفیدرنگ
-
حساسیت نسبت به غذاهای تند، ترش یا شور
اگر این علائم بیش از ۷ روز ادامه پیدا کردند، باید به متخصص ارتودنسی مراجعه کنید. بیتوجهی به آنها ممکن است منجر به عفونتهای باکتریایی شود.
نحوه برخورد با زخمهای ناشی از سیم ارتودنسی در خانه
درمان خانگی اولین گام برای کنترل و کاهش درد است. در این بخش، چند روش ساده اما موثر را مرور میکنیم:
۱. استفاده از موم ارتودنسی
موم ارتودنسی یک ابزار حیاتی برای بیماران است. کافی است مقدار کمی از آن را روی نقطه تیز سیم یا براکت قرار دهید تا تماس با بافت نرم قطع شود.
۲. شستوشو با آب نمک ولرم
غرغره کردن محلول آب نمک چند بار در روز باعث ضدعفونی زخم و تسریع ترمیم بافت میشود.
۳. مصرف ژلهای بیحسکننده موضعی
ژلهای حاوی لیدوکائین یا بنزوکائین میتوانند درد زخم را کاهش دهند. البته باید با نظر پزشک استفاده شوند.
۴. پرهیز از غذاهای سخت و تند
غذاهای تند یا خشک باعث تحریک بیشتر زخم میشوند. در دوران ارتودنسی، مصرف سوپ، پوره و غذاهای نرم بهترین گزینه است.
۵. هیدراته ماندن دهان
خشکی دهان عاملی مهم در طولانی شدن زخمهاست. نوشیدن آب کافی و جویدن آدامس بدون قند میتواند بزاق را افزایش دهد.
در مجموع، اجرای این توصیهها باعث میشود نحوه برخورد با زخمهای ناشی از سیم ارتودنسی مؤثرتر و سریعتر باشد.
مراجعه به متخصص: چه زمانی ضروری است؟
اگر زخمها بیش از ۱۰ روز دوام داشته باشند یا درد شدیدتر شود، احتمال دارد سیم در محل نامناسبی قرار گرفته باشد یا براکت شل شده باشد. در این شرایط، مراجعه به پزشک ضروری است.
دکتر امیرحسین عبادی، متخصص ارتودنسی در اصفهان، میتواند با بررسی دقیق وضعیت شما، اصلاح موقعیت سیم یا تعویض براکت را انجام دهد.
در مواردی که درمان در دوران نوجوانی انجام میشود، لبها و گونهها حساستر هستند. برای اطلاعات بیشتر، مقاله ارتودنسی نوجوانان اصفهان را مطالعه کنید.
پیشگیری بهتر از درمان است
اگر بدانید چطور باید از ابتدا با تجهیزات ارتودنسی درست رفتار کنید، احتمال بروز زخم بسیار کمتر میشود.
نکاتی برای پیشگیری:
-
در روزهای اول استفاده از ارتودنسی، همیشه موم مخصوص همراه داشته باشید.
-
در جلسات تنظیم سیم، از پزشک بخواهید طول سیم را بررسی کند.
-
پس از هر وعده غذایی، دندانها را بهآرامی مسواک بزنید تا ذرات غذا باعث التهاب نشوند.
-
از دهانشویههای ضدباکتری استفاده کنید تا محیط دهان تمیز بماند.
بهویژه در درمانهای کودکان، رعایت این موارد اهمیت بیشتری دارد. پیشنهاد میشود مقاله ارتودنسی پیشگیری در کودکان را هم بخوانید تا از ابتدا مشکلات کاهش پیدا کند.
درمان حرفهای زخمهای مکرر
در برخی بیماران، حتی با رعایت کامل توصیهها، زخمها بهصورت مداوم تکرار میشوند. در این حالت، پزشک ممکن است اقدام به اصلاح موقعیت سیم یا براکتها کند.
گاهی هم زخمها به دلیل ناهنجاریهای فکی ایجاد میشوند. در این موارد، درمان ریشهای با اصلاح فک، بهترین نتیجه را دارد. مطالعه مقاله اصلاح ناهنجاریهای فک در بزرگسالان میتواند دید دقیقی از این موضوع به شما بدهد.
اهمیت رعایت بهداشت در کاهش زخمها
تمیز نگه داشتن دهان مهمترین عامل در پیشگیری از التهاب است. پلاکهای میکروبی اطراف براکتها میتوانند روند بهبود زخم را کند کنند.
استفاده از نخ دندان مخصوص ارتودنسی، مسواک بیندندانی و دهانشویههای آنتیباکتریال از ابزارهای ضروری در این دوره هستند.
مواد طبیعی مؤثر برای ترمیم سریعتر
برخی مواد طبیعی به تسریع ترمیم کمک میکنند:
-
ژل آلوئهورا: خاصیت ضدالتهابی دارد.
-
عسل طبیعی: ضدباکتری و تسکیندهنده است.
-
چای سبز: شستوشو با عصاره چای سبز التهاب را کاهش میدهد.
این روشها جایگزین درمان تخصصی نیستند اما روند بهبود زخم را سرعت میبخشند.
جمعبندی
درمان ارتودنسی تجربهای زمانبر اما ارزشمند است. زخمهای کوچک دهان بخشی طبیعی از مسیر درمان هستند و با رعایت نکات گفتهشده بهراحتی کنترل میشوند.
نحوه برخورد با زخمهای ناشی از سیم ارتودنسی شامل استفاده از موم، رعایت بهداشت، انتخاب غذاهای مناسب و مراجعه به موقع به پزشک است.
اگر این نکات را بهدرستی اجرا کنید، نهتنها دردتان کمتر میشود، بلکه روند اصلاح دندانها نیز سریعتر پیش میرود. برای آشنایی با سایر خدمات دکتر عبادی و دریافت نوبت آنلاین، میتوانید به صفحه اصلی کلینیک دکتر تیموری مراجعه کنید.
