جلوگیری از شکستگی براکتهای ارتودنسی؛ ۸ راهکار ساده برای مراقبت بهتر
براکتها بخش مهمی از دستگاه ارتودنسی ثابت هستند و به دندانها کمک میکنند تا بهتدریج در موقعیت درست قرار بگیرند. ارتودنتیست با کمک براکت و سیم ارتودنسی، نیروی کنترلشدهای به دندانها وارد میکند تا حرکت آنها طبق برنامه پیش برود.
این اتفاق میتواند روند درمان را مختل کند و در بعضی شرایط، زمان درمان را افزایش دهد. البته هر براکت شکستهای نتیجه بیاحتیاطی بیمار نیست. ضربه، فشار شدید و بعضی مشکلات فنی نیز میتوانند باعث جدا شدن براکت شوند.
با این حال، شما میتوانید با چند عادت ساده احتمال آسیب به براکتها را کاهش دهید. در ادامه، مهمترین نکات جلوگیری از شکستگی براکتهای ارتودنسی را بررسی میکنیم.
چرا براکت ارتودنسی میشکند؟
براکتها فشار طبیعی ناشی از درمان را تحمل میکنند، اما فشار ناگهانی و شدید میتواند اتصال براکت به دندان را ضعیف کند. خوراکیهای سفت و چسبناک یکی از عوامل رایج آسیب به براکت هستند.
برای مثال، وقتی یخ را با دندان میشکنید، نیروی زیادی به براکت وارد میکنید. جویدن آجیل سفت، گاز زدن تهدیگ یا خوردن آبنبات سخت نیز میتواند همین مشکل را ایجاد کند.
بعضی عادتهای روزمره هم به براکت آسیب میزنند. جویدن ناخن، مداد و خودکار یا باز کردن بستهبندی با دندان فشار غیرضروری ایجاد میکند.
ضربه به دهان نیز یکی دیگر از دلایل شکستن براکت است. این مشکل بیشتر برای افرادی رخ میدهد که ورزشهای تماسی انجام میدهند.
بنابراین، مراقبت از براکت فقط به مسواک زدن محدود نمیشود. نوع غذا، شیوه غذا خوردن و عادتهای روزمره هم نقش مهمی دارند.
برای جلوگیری از شکستن براکت چه غذاهایی نخوریم؟
رعایت رژیم غذایی مناسب، یکی از سادهترین راههای محافظت از براکت است. در طول درمان لازم نیست تمام غذاهای مورد علاقه خود را کنار بگذارید. فقط باید غذاهای سفت و چسبناک را محدود کنید.
این خوراکیها میتوانند فشار زیادی به براکت وارد کنند:
- یخ
- آجیل و مغزهای سفت
- آبنباتهای سخت
- شکلاتهای بسیار چسبناک
- آدامس
- ذرت بو داده و دانههای سفت آن
- تهدیگ خشک و سفت
- نانهای بسیار خشک
- گوشتهای سفت
- سیب و هویج خام در قطعات بزرگ
- خوراکیهای بسیار ترد و سخت
البته حذف میوه و سبزیجات ضرورتی ندارد. کافی است آنها را به قطعات کوچک تقسیم کنید. مثلاً به جای گاز زدن یک سیب کامل، آن را خرد کنید. همین تغییر ساده فشار روی براکتهای جلویی را کمتر میکند.
هنگام غذا خوردن با براکت ارتودنسی چه نکاتی را رعایت کنیم؟
نحوه غذا خوردن اهمیت زیادی دارد. بعد از نصب براکت، غذا را به قطعات کوچک تقسیم کنید و آرامتر بجوید.
تا حد امکان مواد غذایی سفت را با دندانهای جلویی گاز نزنید. براکتهای این ناحیه هنگام گاز زدن مستقیم فشار بیشتری تحمل میکنند.
غذاهای نرمتر انتخاب بهتری هستند. برنج، پاستا، تخممرغ، سبزیجات پخته و گوشت نرم معمولاً نیاز کمتری به جویدن شدید دارند.
همچنین از دندانها برای باز کردن بستهبندی یا شکستن مواد مختلف استفاده نکنید. دندان وظیفه جویدن غذا را دارد، نه باز کردن در بطری یا پاره کردن بستههای پلاستیکی.
اگر این عادتها را کنار بگذارید، احتمال آسیب به براکتها کمتر میشود و درمان شما با دردسر کمتری ادامه پیدا میکند.
بهداشت دهان چه ارتباطی با مراقبت از براکت دارد؟
بهداشت ضعیف دهان معمولاً مستقیماً باعث شکستن براکت نمیشود، اما میتواند مشکلات دیگری ایجاد کند. تجمع پلاک اطراف براکت، خطر پوسیدگی دندان، التهاب لثه و ایجاد لکههای سفید روی مینای دندان را افزایش میدهد.
برای همین، روزانه با دقت مسواک بزنید. اطراف براکت و قسمت زیر سیم را هم تمیز کنید. برس بیندندانی میتواند به پاک کردن نقاطی که مسواک به آنها دسترسی کمتری دارد کمک کند.
اگر ارتودنتیست ابزار یا روش خاصی برای تمیز کردن دندانها پیشنهاد کرد، همان روش را دنبال کنید. رعایت منظم بهداشت دهان، محیط سالمتری برای ادامه درمان ایجاد میکند.
آیا ورزش باعث شکستن براکت ارتودنسی میشود؟
برخی ورزشها خطر برخورد به صورت و دهان را افزایش میدهند. فوتبال، بسکتبال، ورزشهای رزمی و سایر ورزشهای تماسی در این گروه قرار میگیرند.
اگر چنین ورزشهایی انجام میدهید، از محافظ دهان مناسب ارتودنسی استفاده کنید. این محافظ میتواند هنگام برخورد، شدت تماس براکت با لب و گونه را کاهش دهد و از بافتهای داخل دهان محافظت کند.
قبل از خرید محافظ دهان، با ارتودنتیست خود مشورت کنید. پزشک میتواند گزینهای متناسب با نوع براکت و شرایط درمان شما پیشنهاد دهد.
کدام عادتها به براکت ارتودنسی آسیب میزنند؟
گاهی یک عادت کوچک، بارها و بارها به براکت فشار وارد میکند. اگر میخواهید احتمال شکستگی براکت را کاهش دهید، این رفتارها را کنار بگذارید:
- جویدن ناخن
- جویدن مداد و خودکار
- باز کردن بستهها با دندان
- بازی کردن با سیم و براکت با زبان یا دست
- جویدن خوراکیهای سفت
والدین باید به این موضوع در کودکان و نوجوانان بیشتر توجه کنند. کودکان گاهی بدون توجه، سیم یا براکت را با زبان و دست لمس میکنند. یادآوری مداوم میتواند این عادت را کاهش دهد.
اگر کودک شما به درمان زودهنگام ارتودنسی نیاز دارد، میتوانید درباره ارتودنسی پیشگیری در کودکان اطلاعات بیشتری کسب کنید.
وقتی براکت ارتودنسی شکست چه کار کنیم؟
- اگر براکت شکست یا از روی دندان جدا شد، ابتدا آرامش خود را حفظ کنید. سپس وضعیت براکت و سیم را بررسی کنید.
- اگر براکت هنوز به سیم وصل است، آن را نکشید و سعی نکنید آن را جدا کنید. دستکاری براکت میتواند آسیب بیشتری ایجاد کند.
- اگر براکت یا سیم به لب و گونه شما گیر میکند، موم ارتودنسی میتواند موقتاً تماس آن را با بافت نرم کاهش دهد.
- در مرحله بعد با مطب ارتودنتیست تماس بگیرید و مشکل را توضیح دهید. پزشک بر اساس محل براکت و شدت آسیب، زمان مراجعه را مشخص میکند.
- هرگز با چسب معمولی براکت را در خانه نچسبانید. این کار میتواند به دندان و بافتهای دهان آسیب بزند و روند ترمیم را نیز دشوار کند.
آیا شکستن براکت مدت درمان را افزایش میدهد؟
شکستن یک براکت همیشه مدت درمان را افزایش نمیدهد. با این حال، اگر بیمار مدت زیادی برای ترمیم آن اقدام نکند، دندان مربوطه ممکن است طبق برنامه حرکت نکند.
محل براکت، شدت آسیب و مرحله درمان روی این موضوع تأثیر میگذارند. به همین دلیل، ارتودنتیست باید شرایط را بررسی کند و درباره ادامه درمان تصمیم بگیرد.
ویزیتهای منظم نیز اهمیت زیادی دارند. در هر جلسه، پزشک حرکت دندانها و وضعیت سیم و براکتها را بررسی میکند. اگر مشکلی وجود داشته باشد، ارتودنتیست میتواند آن را در زمان مناسب اصلاح کند.
اگر در سن بزرگسالی قصد شروع درمان ارتودنسی را دارید، صفحه ارتودنسی بزرگسالان در اصفهان میتواند اطلاعات بیشتری درباره این درمان در اختیار شما قرار دهد.
۸ نکته مهم برای جلوگیری از شکستگی براکتهای ارتودنسی
برای مراقبت بهتر از براکتها، این نکات را در طول درمان جدی بگیرید:
- یخ و خوراکیهای بسیار سفت را نجوید.
- آجیل و غذاهای سخت را با دندان نشکنید.
- میوهها و سبزیجات سفت را به قطعات کوچک تقسیم کنید.
- آدامس و خوراکیهای چسبناک را کنار بگذارید.
- ناخن، مداد و خودکار را نجوید.
- هنگام ورزشهای تماسی از محافظ دهان مناسب استفاده کنید.
- براکت و سیم را با دست یا زبان دستکاری نکنید.
- در صورت آسیب، سریعاً با ارتودنتیست تماس بگیرید.
رعایت همین چند نکته ساده میتواند احتمال شکستگی براکت را کاهش دهد و از مراجعههای اضافی جلوگیری کند.
مراقبت از براکت در کودکان و نوجوانان
کودکان و نوجوانان معمولاً بیشتر از بزرگسالان در معرض عادتهایی قرار دارند که به براکت آسیب میزنند. جویدن مداد، ناخن یا خوراکیهای سفت میتواند به مرور اتصال براکت را تحت فشار قرار دهد.
والدین میتوانند با آموزش ساده، نظارت بر تغذیه و یادآوری نکات مراقبتی به کودک کمک کنند. همچنین بهتر است کودک جلسات ارتودنسی خود را طبق برنامه ادامه دهد.
اگر فرزند شما در سن نوجوانی قرار دارد، برای آشنایی بیشتر با این درمان میتوانید صفحه ارتودنسی نوجوانان در اصفهان را مطالعه کنید.
چه زمانی باید برای براکت شکسته به ارتودنتیست مراجعه کنیم؟
هر بار که براکت جدا میشود، موضوع را به ارتودنتیست اطلاع دهید. پزشک با توجه به شرایط شما درباره زمان مراجعه تصمیم میگیرد.
اگر سیم به لب یا گونه آسیب میزند، درد شدید دارید، براکت کاملاً جدا شده یا سیم ارتودنسی جابهجا شده است، مراجعه را عقب نیندازید.
تصمیم نهایی را پزشک بر اساس وضعیت درمان شما میگیرد.
جمعبندی
جلوگیری از شکستگی براکتهای ارتودنسی کار پیچیدهای نیست. بیشتر بیماران با رعایت چند نکته ساده میتوانند از براکتها بهتر مراقبت کنند.
غذاهای سفت و چسبناک را محدود کنید. ناخن، مداد و اشیای سخت را نجوید و هنگام ورزشهای تماسی از محافظ دهان مناسب کمک بگیرید.
همچنین اگر براکت شکست، خودتان آن را تعمیر یا جدا نکنید. با ارتودنتیست تماس بگیرید و اجازه دهید پزشک وضعیت براکت و سیم را بررسی کند.
هدف مراقبت صحیح از براکت فقط جلوگیری از یک شکستگی ساده نیست. وقتی از تجهیزات ارتودنسی درست مراقبت میکنید، دندانها طبق برنامه حرکت میکنند و درمان با نظم بیشتری پیش میرود.
اگر هدف شما اصلاح نامرتبی دندانهاست، میتوانید درباره روشهای مرتب کردن دندانها نیز اطلاعات بیشتری کسب کنید. در مواردی که کودک ناهنجاری فکی دارد، بررسی زودهنگام اهمیت زیادی پیدا میکند و مطالعه مطلب اصلاح ناهنجاریهای فک در کودکان در حال رشد نیز میتواند مفید باشد.
