علائم نیاز به ارتودنسی در کودکان چیست؟
ارتودنسی صرفاً مربوط به نوجوانان یا بزرگسالان نیست. در واقع، بسیاری از مشکلات دندانی و فکی ریشه در دوران کودکی دارند. تشخیص زودهنگام علائم نیاز به ارتودنسی در کودکان، نقش مهمی در پیشگیری از درمانهای پیچیده و پرهزینه در آینده دارد. اما چه زمانی باید والدین نگران باشند؟ در این مقاله، به زبان ساده اما علمی، علائم نیاز به ارتودنسی در کودکان چیست؟ را بررسی میکنیم که نشان میدهند کودک شما ممکن است به ارتودنسی نیاز داشته باشد.
برای مطالعه بیشتر درباره ارتودنسی پیشگیری در کودکان کلیک کنید
اهمیت ارتودنسی زودهنگام
پیش از بررسی علائم، باید به این نکته توجه کرد که ارتودنسی زودهنگام یا پیشگیرانه (Interceptive Orthodontics)، با هدف هدایت رشد فک و نظمبخشی به دندانهای در حال رویش انجام میشود. انجمن ارتودنتیستهای آمریکا توصیه میکند که اولین معاینه ارتودنسی بهتر است در حدود ۷ سالگی انجام شود؛ سنی که ترکیبی از دندانهای شیری و دائمی در دهان کودک وجود دارد و امکان مداخله به موقع فراهم است.
مهمترین علائم نیاز به ارتودنسی در کودکان
۱. بههمریختگی دندانها (Crowding)
یکی از شایعترین نشانهها، کج و نامرتب بودن دندانهاست. گاهی اوقات دندانهای دائمی کودک فضای کافی برای رویش ندارند و بهصورت چرخیده، روی هم افتاده یا کج درمیآیند. در چنین شرایطی، ارتودنسی کمک میکند تا فضای مناسب برای همه دندانها فراهم شود.
۲. فاصله زیاد بین دندانها
برعکس حالت بالا، برخی کودکان دندانهایی دارند که بینشان فاصله زیادی است. این فاصله معمولاً بین دندانهای جلویی بالا بیشتر به چشم میخورد. وجود چنین فضاهایی ممکن است نتیجهی فقدان دندان، کوچکی دندانها نسبت به فک یا عادتهای دهانی باشد.
۳. مشکلات فکی و انحراف بایت
مشکلات مربوط به بایت، از جمله موارد زیر، از مهمترین دلایل مراجعه به ارتودنسی هستند:
-
اوربایت (Overbite): دندانهای جلویی بالا بیش از حد روی دندانهای پایین را میپوشانند.
-
آندربایت (Underbite): دندانهای پایین جلوتر از دندانهای بالایی قرار میگیرند.
-
کراسبایت (Crossbite): دندانهای فک بالا بهجای قرارگیری روی دندانهای پایین، داخل آنها قرار میگیرند.
-
اپنبایت (Open bite): هنگام بسته بودن دهان، دندانهای جلو تماس ندارند و فضای خالی بین آنها دیده میشود.
۴. مکیدن انگشت یا پستانک بعد از سن ۴ سالگی
ادامهی عادتهایی مثل مکیدن انگشت یا پستانک در سنین بالاتر میتواند تأثیرات جدی بر فرم فک و نحوهی قرارگیری دندانها بگذارد. این عادت معمولاً باعث اپنبایت یا بیرونزدگی دندانهای جلویی میشود.
بیشتر بخوانید : متخصص ارتودنسی اصفهان
۵. مشکلات گفتاری یا تلفظ نادرست
برخی ناهنجاریهای فکی یا نحوه قرارگیری دندانها میتوانند در تلفظ صداهای خاصی مثل «س» یا «ش» اختلال ایجاد کنند. در چنین مواردی، درمان ارتودنسی نهتنها به زیبایی بلکه به بهبود گفتار هم کمک میکند.
۶. تنفس از راه دهان
کودکانی که دائماً از دهان نفس میکشند، بهویژه هنگام خواب، بیشتر در معرض مشکلات فکی هستند. تنفس دهانی ممکن است موجب رشد نامتناسب فکها و حالتهای غیرطبیعی صورت شود.
۷. مشکل در جویدن یا گاز گرفتن غذا
اگر کودک هنگام جویدن یا گاز زدن احساس درد یا سختی دارد، ممکن است دندانهای او بهدرستی روی هم قرار نگیرند. این مشکل نهتنها تغذیه کودک را تحت تأثیر قرار میدهد، بلکه میتواند موجب فرسایش زودرس دندانها شود.
۸. ساییدگی غیرعادی دندانها
اگر دندانهای کودک بهصورت غیرعادی ساییده شده یا لبپَر شدهاند، ممکن است نشانهای از اختلال بایت باشد. این موضوع میتواند در طول زمان به تحلیل مینای دندان و افزایش احتمال پوسیدگی منجر شود.
۹. جلو بودن یا عقب بودن چانه
ظاهر چانه نیز میتواند نشانهای از اختلالات اسکلتی باشد. چانه بسیار بیرونزده یا عقبرفته معمولاً نشاندهنده نیاز به مداخله ارتودنسی و گاهی درمان ترکیبی با جراحی در آینده است.
۱۰. از دست دادن زودهنگام یا دیرهنگام دندانهای شیری
ترتیب و زمانبندی افتادن دندانهای شیری، نقش کلیدی در نظم دندانهای دائمی دارد. از دست رفتن زودهنگام برخی دندانهای شیری ممکن است باعث حرکت دندانهای مجاور و بسته شدن فضای رویش شود، در حالی که باقی ماندن بیش از حد آنها نیز میتواند نظم رشد دندانهای دائمی را مختل کند.
مطالعه بیشتر درباره ارتودنسی بزرگسالان
نقش والدین در تشخیص اولیه
والدین به عنوان نزدیکترین افراد به کودک، نقش مهمی در تشخیص اولیه دارند. هرگونه تغییر در ظاهر لبخند، حالت جویدن، تنفس یا تلفظ کلمات باید مورد توجه قرار گیرد. مراجعه منظم به دندانپزشک کودک نیز کمک میکند تا در صورت لزوم، کودک به موقع به متخصص ارتودنسی ارجاع داده شود.
چه زمانی باید به متخصص ارتودنسی مراجعه کنیم؟
اگر یکی یا چند مورد از علائم بالا را در کودک خود مشاهده کردید، وقت آن رسیده که با یک ارتودنتیست مشورت کنید. بسیاری از درمانهای ارتودنسی در دوران رشد راحتتر، سریعتر و مؤثرتر هستند. متخصص ارتودنسی با استفاده از عکسبرداری، قالبگیری و بررسی رشد فک میتواند تشخیص دهد که آیا درمان لازم است یا باید در آینده پیگیری شود.
جمعبندی
ارتودنسی فقط برای زیبایی لبخند نیست، بلکه نقش مهمی در سلامت عمومی دهان، بهبود جویدن، تنفس و گفتار کودک دارد. تشخیص زودهنگام مشکلات، بهویژه در سالهای اولیه رشد، باعث صرفهجویی در زمان و هزینههای آینده میشود. اگر بهعنوان والد، متوجه علائم نیاز به ارتودنسی در کودک خود شدید، در اولین فرصت با متخصص مشورت کنید تا آینده لبخند فرزندتان تضمین شود.
✅ ما را در اینستاگرام دنبال کنید
